Kể từ buổi bình minh của cuộc cách mạng công nghiệp, một hệ thống tích hợp mạnh mẽ những đổi mới sáng tạo đã hình thành và được liên kết với các chủ thể tham gia vào hợp tác và trao đổi các kiến thức sản xuất. Sau nhiều năm, các hệ thống đổi mới thành công đã phát triển một lớp các tổ chức, mạng lưới và thị trường liên tục phát triển dựa trên chuyên môn trong đổi mới, tài trợ cho các nghiên cứu và thương mại hóa, cung cấp lao động và hạ tầng tri thức cơ bản và cho phép các công ty mới tham gia cạnh tranh trên thị trường.
Hai thập kỷ qua đã chứng kiến sự đột biến lớn về số lượng thông tin, tri thức và quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) liên quan được tạo ra trên toàn cầu ở tất cả các lĩnh vực đổi mới và hoạt động kinh tế. Đầu tư vào tài sản tri thức dưới nhiều hình thức khác nhau đã gia tăng ổn định.Cạnh tranh gia tăng từ các nền kinh tế mới nổi, đang chuyển sang các hoạt động tri thức chuyên sâu hơn, thách thức các giả định truyền thống về cách thức các công ty và các quốc gia chuyên môn hóa trong đổi mới và chuỗi giá trị. Công nghệ kỹ thuật số mới đã giảm đáng kể chi phí sao chép, lưu trữ và phân phối dữ liệu và thông tin. Trong môi trường này, những kiến thức có liên quan với các hoạt động sáng tạo của các doanh nghiệp ít có khả năng chỉ cư trú trong phạm vi nội bộ của họ.
Trong môi trường thông tin trở nên phong phú, dễ truy cập và sao chép hơn, quyền SHTT đã trở thành công cụ quan trọng hơn cho phép người sáng tạo tri thức ngăn chặn bên thứ ba sử dụng một ý tưởng hay sự biểu hiện của một ý tưởng để lấy giá trị từ những trài sản dựa trên tri thức. Đăng ký bằng sáng chế trên toàn thế giới ước tính đã tăng gấp đôi từ khoảng một triệu
năm 1995 lên hơn hai triệu vào năm 2011. Trong lĩnh vực công nghệ phức tạp, một sản phẩm đơn lẻ được sản xuất dựa trên một số lượng rất lớn các quyền SHTT, chẳng hạn như bằng sáng chế và thiết kế. Ví dụ, những đan xen bằng sáng chế (patent thickets), tức là "sự chồng chéo các quyền bằng sáng chế", đòi hỏi các nhà đổi mới phải đạt được những thỏa thuận cấp phép cho nhiều bằng sáng chế từ nhiều nguồn để thương mại hóa các đổi mới sáng tạo của họ. Nhưng các thị trường sáng chế chồng lấn này có thể ngăn cản các công ty mới và sáng tạo tham gia thị trường, do đó hạn chế sự tăng trưởng.
Nhiều cơ chế đã được thiết lập để giúp các cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức xác định một hệ thống phức tạp với số lượng thông tin và kiến thức lớn chưa từng thấy - cũng như các quyền SHTT liên quan - đang được tạo ra trên tất cả các lĩnh vực đổi mới và hoạt động kinh tế. Những cơ chế này giải quyết một loạt các sản phẩm dựa trên tri thức, từ bí quyết và dữ liệu
phát sinh từ các hoạt động NC&PT cho đến ghi chép các số liệu mua bán hay lịch sử duyệt web của các cá nhân. Tất cả các dạng kiến thức này có tiềm năng trở thành các tài sản kinh tế và có thể được trao đổi và chia sẻ, để đáp ứng nhu cầu của người sở hữu và xã hội nói chung. Tổng luận này xem xét vai trò của các thị trường và mạng lưới đối với tài sản tri thức như
các cơ chế và tổ chức tạo điều kiện cho việc tạo ra, trao đổi, phổ biến và sử dụng tri thức và các quyền liên quan trong hệ thống đổi mới. Sự ra đời và hoạt động của thị trường và mạng lưới tài sản tri thức sẽ gặp phải một số thách thức. Tri thức không phải là hàng hóa thông thường và thị trường liên quan có thể không có các phương pháp xác định giá trị tiêu chuẩn, mà phụ thuộc vào hoàn cảnh, mức độ thiết thực của thông tin và hành vi cơ hội của các chủ thể. Với những lý do tương tự, khi thị trường tri thức tồn tại, sự đóng góp ròng của chúng đối với đổi mới và phúc lợi xã hội có thể mơ hồ, tùy thuộc vào việc thiết kế và những điều kiện hoạt động của chúng. Một trong những biện pháp để kinh tế Việt Nam tránh rơi vào bẫy thu nhập trung bình là tăng cường đổi mới, tích cực áp dụng tri thức khoa học công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Cùng với thị trường công nghệ, các thị trường tri thức sẽ ngày càng có vai trò quan trọng trong xu thế phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung. Cục Thông tin KH&CN Quốc gia giới thiệu tổng luận "MẠNG LƯỚI VÀ THỊ TRƯỜNG TRI THỨC" nhằm giúp các nhà quản lý cũng như doanh nghiệp ý thức được một xu thế mới đang được thế giứo quan tâm phát triển. Do đây là lĩnh vực còn mới mẻ đối với nước ta nên việc biên soạn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, đặc biệt là việc sử dụng các thuật ngữ chuyên môn mới, mong bạn đọc thông cảm.

 

 

TẢI FILE ĐÍNH KÈM TẠI ĐÂY!